Nhắc đến uốn ván, nhiều người lập tức nghĩ tới chiếc đinh gỉ đâm vào chân. Cách hiểu này khiến không ít người chủ quan với những vết thương nhỏ do gai, mảnh kim loại hoặc vật bẩn gây ra. Thực tế, bản thân gỉ sắt không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh. Điều đáng lo là vi khuẩn có thể xâm nhập qua vùng da tổn thương rồi tạo độc tố ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Vì vậy, hiểu đúng về uốn ván sẽ giúp mỗi người biết khi nào một vết thương cần được chú ý. Hãy cùng Hệ thống Nhà thuốc Thái Bình tìm hiểu rõ hơn qua nội dung sau đây.

Uốn ván là bệnh gì

Uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính có thể diễn biến nghiêm trọng nếu không được xử trí phù hợp. Bệnh liên quan đến vi khuẩn Clostridium tetani, thường tồn tại dưới dạng bào tử trong môi trường. Khi có điều kiện thuận lợi, vi khuẩn tạo ra độc tố tác động lên hệ thần kinh. Đây cũng là lý do người mắc bệnh có thể xuất hiện tình trạng co cứng và co thắt cơ.

Vi khuẩn uốn ván xâm nhập qua vùng da tổn thương

Bào tử của vi khuẩn gây uốn ván có thể hiện diện trong đất, bụi và môi trường xung quanh. Chúng xâm nhập vào cơ thể khi da bị tổn thương, chẳng hạn vết đâm hoặc vết rách. Những vết thương sâu và có mô tổn thương tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vi khuẩn phát triển. Tuy nhiên, không phải lúc nào vết thương nguy cơ cũng trông nghiêm trọng ở bên ngoài. Vì thế, kích thước nhỏ không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua hoàn toàn.

Độc tố mới là yếu tố gây các triệu chứng nguy hiểm

Sau khi phát triển tại vị trí tổn thương, vi khuẩn có thể tạo ra độc tố ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Độc tố này làm rối loạn khả năng kiểm soát hoạt động của cơ, từ đó gây co cứng và co thắt. Khi bệnh tiến triển, những cơn co cơ có thể xuất hiện ở nhiều vùng trên cơ thể. Trường hợp nặng còn có khả năng ảnh hưởng đến hô hấp và đe dọa tính mạng. Vì vậy, uốn ván không đơn thuần là tình trạng nhiễm trùng quanh một vết thương.

>> Xem thêm: Tự Nhiên Bị Chóng Mặt Cảnh Báo Điều Gì Mà Nhiều Người Thường Bỏ Qua

Không phải chỉ đinh gỉ mới có nguy cơ gây uốn ván

Hình ảnh chiếc đinh gỉ gắn với uốn ván vì loại vật sắc này thường tạo ra vết đâm sâu và có thể bị nhiễm bẩn. Tuy nhiên, gỉ sắt không phải tác nhân gây bệnh. Điều cần quan tâm hơn là vết thương có bị nhiễm đất, bụi bẩn hoặc tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn hay không. Vì thế, nhiều loại tổn thương khác cũng cần được đánh giá cẩn thận.

Vết đâm sâu và vết thương nhiễm bẩn

Giẫm phải đinh, gai hoặc bị vật sắc nhọn đâm có thể tạo ra đường tổn thương nhỏ nhưng khá sâu. Nếu vật gây thương tích có dính đất hoặc chất bẩn, nguy cơ tiếp xúc với bào tử vi khuẩn càng đáng lưu ý. Vết thương bên ngoài đôi khi khép lại nhanh khiến người bị thương nghĩ rằng mọi chuyện đã ổn. Tuy nhiên, phần tổn thương sâu bên trong vẫn có thể tồn tại. Do đó, không nên đánh giá mức độ nguy cơ chỉ bằng việc nhìn xem vết thương có chảy nhiều máu hay không.

Vết bỏng, vết dập và mô bị tổn thương

Uốn ván cũng có thể liên quan đến những tổn thương không xuất phát từ đinh hoặc vật kim loại. Vết bỏng, vết dập nặng hoặc vùng có mô tổn thương đều cần được chăm sóc đúng cách. Đặc biệt, nguy cơ đáng lưu ý hơn khi vết thương bị nhiễm đất hoặc không được làm sạch phù hợp. Điều quan trọng vẫn là tình trạng của vùng tổn thương chứ không phải vật gây thương tích có bị gỉ hay không. Đây là điểm nhiều người dễ bỏ qua khi nghĩ về bệnh uốn ván.

Vết thương nhỏ vẫn không nên chủ quan

Một vết xước hoặc vết đâm nhỏ thường khiến người bị thương ít lo lắng hơn. Phần lớn những tổn thương nhỏ sẽ không dẫn đến uốn ván, nhưng kích thước không phải yếu tố duy nhất để đánh giá nguy cơ. Cần xem xét thêm độ sâu, mức độ nhiễm bẩn và tiền sử tiêm chủng của người bị thương. Nếu không nhớ rõ mình đã được tiêm phòng đầy đủ hay chưa, việc trao đổi với cơ sở y tế sẽ an toàn hơn. Không nên chờ vết thương sưng đau mới bắt đầu quan tâm đến nguy cơ uốn ván.

Dấu hiệu uốn ván cần nhận biết

Uốn ván thường không gây triệu chứng ngay tại thời điểm vừa bị thương. Khoảng thời gian trước khi biểu hiện bệnh có thể khiến nhiều người quên mất vết thương trước đó. Khi độc tố đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh, các dấu hiệu đặc trưng bắt đầu xuất hiện rõ hơn. Trong đó, cứng hàm và co cứng cơ là những biểu hiện đáng chú ý.

Cứng hàm và khó há miệng

Cứng hàm là một trong những dấu hiệu thường được nhắc đến khi nói về uốn ván. Người bệnh có thể cảm thấy hàm căng cứng và khó mở miệng như bình thường. Việc nhai hoặc nuốt vì thế cũng trở nên khó khăn hơn. Tình trạng co cứng sau đó có thể ảnh hưởng đến vùng cổ và những nhóm cơ khác. Khi xuất hiện biểu hiện này sau một vết thương nghi ngờ, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm.

Co cứng và co thắt cơ

Khi bệnh tiến triển, cơ thể có thể xuất hiện những cơn co thắt cơ đau và khó kiểm soát. Các cơn này đôi khi bị kích thích bởi tiếng động, ánh sáng hoặc sự đụng chạm. Cơ vùng lưng, bụng và các chi cũng có thể trở nên cứng bất thường. Mức độ nặng sẽ khác nhau giữa từng trường hợp. Nếu co thắt ảnh hưởng đến cơ hô hấp, người bệnh có thể gặp nguy hiểm và cần được điều trị khẩn cấp.

Cần làm gì khi có vết thương nghi ngờ uốn ván

Sau khi bị vật sắc nhọn đâm hoặc có vết thương nhiễm bẩn, điều cần làm không phải là kiểm tra xem vật đó có gỉ hay không. Vết thương nên được làm sạch và đánh giá dựa trên đặc điểm tổn thương cùng tiền sử tiêm phòng. Với những vết sâu, bẩn hoặc có mô dập nát, việc chủ động đến cơ sở y tế giúp xác định hướng xử trí phù hợp. Không nên chờ xuất hiện cứng hàm hoặc co giật mới bắt đầu tìm cách phòng bệnh.

Làm sạch vết thương sớm

Vết thương cần được rửa sạch để loại bỏ đất cát và chất bẩn nhìn thấy được. Không nên tùy tiện đắp lá, bột hoặc những chất không bảo đảm vệ sinh lên vùng tổn thương. Nếu có dị vật cắm sâu, không nên cố lấy ra bằng thao tác mạnh tại nhà. Những vết thương sâu hoặc dập nát cần được nhân viên y tế đánh giá kỹ hơn. Xử trí đúng ngay từ đầu giúp hạn chế nhiều vấn đề liên quan đến nhiễm trùng vết thương.

Kiểm tra lại tiền sử tiêm phòng

Khả năng bảo vệ trước uốn ván có liên quan đến tình trạng tiêm chủng trước đó. Khi bị thương, người bệnh nên nhớ lại các mũi đã tiêm và thời điểm tiêm gần nhất nếu có thể. Cơ sở y tế sẽ dựa vào tiền sử này cùng đặc điểm vết thương để đưa ra hướng xử trí phù hợp. Một số trường hợp có thể cần tiêm bổ sung theo đánh giá chuyên môn. Vì vậy, không nên tự quyết định chỉ dựa vào việc vết thương lớn hay nhỏ.

>> Xem thêm: Cảnh Báo Nguyên Nhân Khiến Tóc Rụng Nhiều Bất Thường

Kết luận

Uốn ván không phải căn bệnh chỉ xuất hiện sau khi giẫm phải đinh gỉ. Nguy cơ thực sự liên quan đến việc vi khuẩn xâm nhập qua vùng da tổn thương, đặc biệt với vết đâm sâu hoặc nhiễm bẩn. Cứng hàm, khó há miệng và co thắt cơ là những biểu hiện cần được chú ý khi bệnh đã xuất hiện. Khi gặp vết thương có nguy cơ, nên làm sạch đúng cách và chủ động kiểm tra tiền sử tiêm phòng thay vì chờ có triệu chứng. Bạn có thể liên hệ Hệ thống Nhà thuốc Thái Bình khi cần thêm thông tin về chăm sóc vết thương và bảo vệ sức khỏe phù hợp.

HỆ THỐNG NHÀ THUỐC THÁI BÌNH

Cơ sở 1: 114 Nguyễn Khuyến, Hà Đông, TP Hà Nội
Cơ sở 2: 118 phố Phú Đô, Từ Liêm, TP Hà Nội
Cơ sở 3: 115, ngõ 32 Đỗ Đức Dục, Từ Liêm, TP Hà Nội
Cơ sở 4: 245 Định Công, Định Công, TP Hà Nội
Cơ sở 5: 6 Trần Nguyên Đán, Phương Liệt, TP Hà Nội
Cơ sở 6: T1, 210 Trung Kính, Yên Hòa, TP Hà Nội
Cơ sở 7: 1 Văn Khê, KĐT Văn Phú, Kiến Hưng, TP Hà Nội
Cơ sở 8: 109 Định Công, Phương Liệt, TP Hà Nội
Cơ sở 9: Ngã Tư Chợ, Thôn Đông Cơ Nam, xã Đồng Châu, Hưng Yên

Hotline: 19003183